j
svarga.n triviShTapaM prApya mama pUrvapitAmahAH .
pANDavA dhArtarAShTrAshcha kAni sthAnAni bhejire .. 1..\\
etadichchhAmyaha.n shrotuM sarvavichchAsi me mataH .
maharShiNAbhyanuGYAto vyAsenAdbhuta karmaNA .. 2..\\
vai
svarga.n triviShTapaM prApya tava pUrvapitAmahAH .
yudhiShThiraprabhR^itayo yadakurvata tachchhR^iNu .. 3..\\
svarga.n triviShTapaM prApya dharmarAjo yudhiShThiraH .
duryodhana.n shriyA juShTa.n dadarshAsInamAsane .. 4..\\
bhrAjamAnAmivAditya.n vIra lakShmyAbhisa.nvR^itam .
devairbhrAjiShNubhiH sAdhyaiH sahitaM puNyakarmabhiH .. 5..\\
tato yudhiShThiro dR^iShTva duryodhanamamarShitaH .
sahasA saMnivR^itto.abhUchchhriya.n dR^iShTvA suyodhane .. 6..\\
bruvannuchchairvachastAnvai nAha.n duryodhanena vai .
sahitaH kAmaye lokA.NllubdhenAdIrgha darshinA .. 7..\\
yatkR^ite pR^ithivI sarvA suhR^ido bAndhavAstathA .
hatAsmAbhiH prasahyAjau kliShTaiH pUrvaM mahAvane .. 8..\\
draupadI cha sabhAmadhye pA~nchAlI dharmachAriNI .
parikliShTAnavadyA~NgI patnI no gurusaMnidhau .. 9..\\
svasti devA na me kAmaH suyodhanamudIkShitum .
tatrAha.n gantumichchhAmi yatra te bhrAtaro mama .. 10..\\
maivamityabravItta.n tu nAradaH prahasanniva .
svarge nivAso rAjendra viruddha.n chApi nashyati .. 11..\\
yudhiShThira mahAbAho maiva.n vochaH katha.n chana .
duryodhanaM prati nR^ipa.n shR^iNu chedaM vacho mama .. 12..\\
eSha duryodhano rAjA pUjyate tridashaiH saha .
sadbhishcha rAjapravarairya ime svargavAsinaH .. 13..\\
vIralokagatiM prApto yuddhe hutvAtmanastanum .
yUya.n svarge surasamA yenA yuddhe samAsitAH .. 14..\\
sa eSha kShatradharmeNa sthAnametadavAptavAn .
bhaye mahati yo.abhIto babhUva pR^ithivIpatiH .. 15..\\
na tanmanasi kartavyaM putra yaddyUtakAritam .
draupadyAshcha parikleshaM na chintayatumarhasi .. 16..\\
ye chAnye.api parikleshA yuShmAka.n dyUtakAritAH .
sa~NgrAmeShvatha vAnyAtra na tAnsa.nsmartumarhasi .. 17..\\
samAgachchha yathAnyAya.n rAGYA duryodhanena vai .
svargo.ayaM neha vairANi bhavanti manujAdhipa .. 18..\\
nAradenaivamuktastu kururAjo yudhiShThiraH .
bhrAtR^Inpaprachchha medhAvI vAkyametaduvAcha ha .. 19..\\
yadi duryodhanasyaite vIralokaH sanAtanAH .
adharmaGYasya pApasya pR^ithivI suhR^idadruhaH .. 20..\\
yatkR^ite pR^ithivI naShTA sahayA saratha dvipA .
vaya.n cha manyunA dagdhA vairaM pratichikIrShavaH .. 21..\\
ye te vIrA mahAtmAno bhrAtaro me mahAvratAH .
satyapratiGYA lokasya shUrA vai satyavAdinaH .. 22..\\
teShAmidAnI.n ke lokA draShTumichchhAmi tAnaham .
karNa.n chaiva mahAtmAnaM kaunteya.n satyasa~Ngaram .. 23..\\
dhR^iShTadyumna.n sAtyaki.n cha dhR^iShTadyumnasya chAtmajAn .
ye cha shastrairvadhaM prAptAH kShatradharmeNa pArthivAH .. 24..\\
kva nu te pArthivA brahmannetAnpashyAmi nArada .
virATadrupadau chaiva dhR^iShTaketumukhAMshcha tAn .. 25..\\
shikhaNDina.n cha pA~nchAlyaM draupadeyAMshcha sarvashaH .
abhimanyu.n cha durdharShaM draShTumichchhAmi nArada .. 26..\\
\medskip\hrule\medskip\centerline{\Largedvng 2}
y
neha pashyAmi vibudhA rAdheyamamitaujasam .
bhrAtarau cha mahAtmAnau yudhAmanyUttamaujasau .. 1..\\
juhuvurye sharIrANi raNavahnau mahArathAH .
rAjAno rAjaputrAshcha ye madarthe hatA raNe .. 2..\\
kva te mahArathAH sarve shArdUlasamavikramAH .
tairapyaya.n jito lokaH kachchitpuruShasattamaiH .. 3..\\
yadi lokAnimAnprAptAste cha sarve mahArathAH .
sthita.n vittahi mA.n devAH sahitaM tairmahAtmabhiH .. 4..\\
kachchinna tairavApto.ayaM nR^ipairloko.akShayaH shubhaH .
na tairaha.n vinA vatsye GYAtibhirbhrAtR^ibhistathA .. 5..\\
mAturhi vachana.n shrutvA tadA salilakarmaNi .
karNasya kriyatA.n toyamiti tapyAmi tena vai .. 6..\\
ida.n cha paritapyAmi punaH punaraha.n surAH .
yanmAtuH sadR^ishau pAdau tasyAhamamitaujasaH .. 7..\\
dR^iShTvaiva taM nAnugataH karNaM parabalArdanam .
na hyasmAnkarNa sahitA~njayechchhakro.api sa.nyuge .. 8..\\
tamaha.n yatra tatrastha.n draShTumichchhAmi sUryajam .
aviGYAto mayA yo.asau ghAtitaH savyasAchinA .. 9..\\
bhIma.n cha bhImavikrAntaM prANebhyo.api priyaM mama .
arjuna.n chendra sa~NkAsha.n yamau tau cha yamopamau .. 10..\\
draShTumichchhAmi tA.n chAhaM pA~nchAlIM dharmachAriNIm .
na cheha sthAtumichchhAmi satyametadbravImi vaH .. 11..\\
kiM me bhrAtR^ivihInasya svargeNa surasattamAH .
yatra te sa mama svargo nAya.n svargo mato mama .. 12..\\
devaah
yadi vai tatra te shraddhA gamyatAM putra mAchiram .
priye hi tava vartAmo devarAjasya shAsanAt .. 13..\\
vai
ityuktvA ta.n tato devA devadUtamupAdisham .
yudhiShThirasya suhR^ido darshayeti parantapa .. 14..\\
tataH kuntIsuto rAjA devadUtashcha jagmatuH .
sahitau rAjashArdUla yatra te puruSharShabhAH .. 15..\\
agrato devadUtastu yayau rAjA cha pR^iShThataH .
panthAnamashubha.n durga.n sevitaM pApakarmabhiH .. 16..\\
tapasA sa.nvR^ita.n ghoraM keshashauvala shAdvalam .
yuktaM pApakR^itA.n gandhairmA.nsashoNitakardamam .. 17..\\
daMshotthAna.n sajhillIkaM makShikA mashakAvR^itam .
itashchetashcha kuNapaiH samantAtparivAritam .. 18..\\
asthi keshasamAkIrNa.n kR^imikITa samAkulam .
jvalanena pradIptena samantAtpariveShTitam .. 19..\\
ayo mUkhaishcha kAkolairgR^idhraish cha samabhidrutam .
sUchImukhaistathA pretairvindhyashailopamairvR^itam .. 20..\\
medo rudhirayuktaishcha chhinnabAhUrupANibhiH .
nikR^ittodara pAdaishcha tatra tatra praveritaiH .. 21..\\
sa tatkuNapa durgandhamashiva.n romaharShaNam .
jagAma rAjA dharmAtmA madhye bahu vichintayan .. 22..\\
dadarshoShNodakaiH pUrNAM nadI.n chApi sudurgamAm .
asi patravana.n chaiva nishitakShura sa.nvR^itam .. 23..\\
karambha vAlukAstaptA AyasIshcha shilAH pR^ithak .
lohakumbhIshcha tailasya kvAthyamAnAH samantataH .. 24..\\
kUTashAlmalika.n chApi dusparshaM tikShNa kaNTakam .
dadarsha chApi kaunteyo yAtanAH pApakarmiNAm .. 25..\\
sa ta.n durgandhamAlakShya devadUtamuvAcha ha .
kiyadadhvAnamasmAbhirgantavyamidamIdR^isham .. 26..\\
kva cha te bhrAtaro mahya.n tanmamAkhyAtumarhasi .
desho.aya.n kashcha devAnAmetadichchhAmi veditum .. 27..\\
sa saMnivavR^ite shrutvA dharmarAjasya bhAShitam .
devadUto.abravIchchainametAvadgamana.n tava .. 28..\\
nivartitavya.n hi mayA tathAsmyukto divaukasaiH .
yadi shrAnto.asi rAjendra tvamathAgantumarhasi .. 29..\\
yudhiShThirastu nirviNNastena gandhena mUrchhitaH .
nivartane dhR^itamanAH paryAvartata bhArata .. 30..\\
sa saMnivR^itto dharmAtmA duHkhashokasamanvitaH .
shushrAva tatra vadatA.n dInA vAchaH samantataH .. 31..\\
bho bho dharmaja rAjarShe puNyAbhijana pANDava .
anugrahArthamasmAka.n tiShTha tAvanmuhUrtakam .. 32..\\
AyAti tvayi durdharShe vAti puNyaH samIraNaH .
tava gandhAnugastAta yenAsmAnsukhamAgamat .. 33..\\
te vayaM pArtha dIrghasya kAlasya puruSharShabha .
sukhamAsAdayiShyAmastvA.n dR^iShTvA rAjasattama .. 34..\\
santiShThasva mahAbAho muhUrtamapi bhArata .
tvayi tiShThati kauravya yatanAsmAnna bAdhate .. 35..\\
evaM bahuvidhA vAchaH kR^ipaNA vedanAvatAm .
tasmindeshe sa shushrAva samantAdvadatAM nR^ipa .. 36..\\
teShA.n tadvachana.n shrutvA dayAvAndInabhAShiNAm .
aho kR^ichchhramiti prAha tasthau sa cha yudhiShThiraH .. 37..\\
sa tA giraH purastAdvai shrutapUrvAH punaH punaH .
glAnAnA.n duHkhitAnAM cha nAbhyajAnata pANDavaH .. 38..\\
abudhyamAnastA vAcho dharmaputro yudhiShThiraH .
uvAcha ke bhavanto vai kimarthamiha tiShThatha .. 39..\\
ityuktAste tataH sarve samantAdavabhAShire .
karNo.ahaM bhImaseno.ahamarjuno.ahamiti prabho .. 40..\\
nakulaH sahadevo.aha.n dhR^iShTadyumno.ahamityuta .
draupadI draupadeyAshcha ityeva.n te vichukrushuH .. 41..\\
tA vAchaH sA tadA shrutvA taddeshasadR^ishIrnR^ipa .
tato vimamR^ishe rAjA kiM nvida.n daivakAritam .. 42..\\
kiM nu tatkaluSha.n karmakR^itamebhirmahAtmabhiH .
karNena draupadeyairvA pA~nchAlyA vA sumadhyayA .. 43..\\
ya ime pApagandhe.asmindeshe santi sudAruNe .
na hi jAnAmi sarveShA.n duShkR^itaM puNyakarmaNAm .. 44..\\
ki.n kR^itvA dhR^itarAShTrasya putro rAjasuyodhanaH .
tathA shriyA yutaH pApaH saha sarvaiH padAnugaiH .. 45..\\
mahendra iva lakShmIvAnAste paramapUjitaH .
kasyedAnI.n vikAro.ayaM yadime naraka.n gataH .. 46..\\
sarvadharmavidaH shUrAH satyAgama parAyaNAH .
kShAtra dharmaparAH prAGYA yajvAno bhUridakShiNAH .. 47..\\
kiM nu supto.asmi jAgarmi chetayAno na chetaye .
aho chittavikAro.aya.n syAdvA me chittavibhramaH .. 48..\\
evaM bahuvidha.n rAjA vimamarsha yudhiShThiraH .
duHkhashokasamAviShTashchintAvyAkulitendriyaH .. 49..\\
krodhamAhArayachchaiva tIvra.n dharmasuto nR^ipaH .
devAMshcha garhayAmAsa dharma.n chaiva yudhiShThiraH .. 50..\\
sa tIvragandhasantapto devadUtamuvAcha ha .
gamyatAM bhadra yeShA.n tvaM dUtasteShAmupAntikam .. 51..\\
na hyaha.n tatra yAsmyAmi sthito.asmIti nivedyatAm .
matsaMshrayAdime dUta sukhino bhrAtaro hi me .. 52..\\
ityuktaH sa tadA dUtaH pANDuputreNa dhImatA .
jagAma tatra yatrAste devarAjaH shatakratuH .. 53..\\
nivedayAmAsa cha taddharmarAja chikIrShitam .
yathokta.n dharmaputreNa sarvameva janAdhipa .. 54..\\
\medskip\hrule\medskip\centerline{\Largedvng 3}
vai
sthite muhUrtaM pArthe tu dharmarAje yudhiShThire .
Ajagmustatra kauravya devAH shakrapurogamAH .. 1..\\
svaya.n vigrahavAndharmo rAjAnaM prasamIkShitum .
tatrAjagAma yatrAsau kururAjo yudhiShThiraH .. 2..\\
teShu bhAsvaradeheShu puNyAbhijana karmasu .
samAgateShu deveShu vyagamattattamo nR^ipa .. 3..\\
nAdR^ishyanta cha tAstatra yAtanAH pApakarmiNAm .
nadI vaitaraNI chaiva kUTashAlmalinA saha .. 4..\\
lohakumbhyaH shilAshchaiva nAdR^ishyanta bhayAnakAH .
vikR^itAni sharIrANi yAni tatra samantataH .
dadarsha rAjA kaunteyastAnyadR^ishyAni chAbhavan .. 5..\\
tato vayuH sukhasparshaH puNyagandhavahaH shivaH .
vavau devasamIpasthaH shItalo.atIva bhArata .. 6..\\
marutaH saha shakreNa vasavashchAshvinau saha .
sAdhyA rudrAstathAdityA ye chAnye.api divaukasaH .. 7..\\
sarve tatra samAjagmuH siddhAshcha paramarShayaH .
yatra rAjA mahAtejA dharmaputraH sthito.abhavat .. 8..\\
tataH shakraH surapatiH shriyA paramayA yutaH .
yudhiShThiramuvAcheda.n sAntvapUrvamidaM vachaH .. 9..\\
yudhiShThira mahAbAho prItA devagaNAstava .
ehyehi puruShavyAghra kR^itametAvatA vibho .
siddhiH prAptA tvayA rAja.NllokAshchApyakShayAstava .. 10..\\
na cha manyustvayA kAryaH shR^iNu cheda.n vacho mama .
avashyaM narakastAta draShTavyaH sarvarAjabhiH .. 11..\\
shubhAnAmashubhAnA.n cha dvau rAshIpuruSharShabha .
yaH pUrva.n sukR^itaM bhu~Nkte pashchAnnirayameti saH .
pUrvaM narakabhAgyastu pashchAtsvagamupaiti saH .. 12..\\
bhUyiShThaM pApakarmA yaH sa pUrva.n svargamashnute .
tena tvameva.n gamito mayA shreyo.arthinA nR^ipa .. 13..\\
vyAjena hi tvayA droNa upachIrNaH sutaM prati .
vyAjenaiva tato rAjandarshito narakastava .. 14..\\
yathaiva tva.n tathA bhImastathA pArtho yamau tathA .
draupadI cha tathA kR^iShNA vyAjena naraka.n gatAH .. 15..\\
Agachchha narashArdUla muktAste chaiva kilbiShAt .
svapakShAshchaiva ye tubhyaM pArthivA nihatA raNe .
sarve svargamanuprAptAstAnpashya puruSharShabha .. 16..\\
karNashchaiva maheShvAsaH sarvashastrabhR^itA.n varaH .
sa gataH paramA.n siddhiM yadarthaM paritapyase .. 17..\\
taM pashya puruShavyAghramAdityatanaya.n vibho .
svasthAnasthaM mahAbAho jahi shokaM nararShabha .. 18..\\
bhrAtR^IMshchAnyA.nstathA pashya svapakShAMshchaiva pArthivAn .
sva.n svaM sthAnamanuprAptAnvyetu te mAnaso jvaraH .. 19..\\
anubhUya pUrva.n tvaM kR^ichchhramitaH prabhR^iti kaurava .
viharasva mayA sArdha.n gatashoko nirAmayaH .. 20..\\
karmaNA.n tAta puNyAnAM jitAnAM tapasA svayam .
dAnAnA.n cha mahAbAho phalaM prApnuhi pANDava .. 21..\\
adya tvA.n devagandharvA divyAshchApsaraso divi .
upasevantu kalyANa.n virajo.ambaravAsasaH .. 22..\\
rAjasUya jitA.NllokAnashvamedhAbhivardhitAn .
prApnuhi tvaM mahAbAho tapasashcha phalaM mahat .. 23..\\
uparyupari rAGYA.n hi tava lokA yudhiShThira .
harishchandra samAH pArtha yeShu tva.n vihariShyasi .. 24..\\
mAndhAtA yatra rAjarShiryatra rAjA bhagIrathaH .
dauHShantiryatra bharatastatra tva.n vihariShyasi .. 25..\\
eShA deva nadI puNyA partha trailokyapAvanI .
AkAshaga~NgA rAjendra tatrAplutya gamiShyasi .. 26..\\
atra snAtasya te bhAvo mAnuSho vigamiShyati .
gatashoko nirAyAso muktavairo bhaviShyasi .. 27..\\
evaM bruvati devendre kauravendra.n yudhiShThiram .
dharmo vigrahavAnsAkShAduvAcha sutamAtmanaH .. 28..\\
bho bho rAjanmahAprAGYa prIto.asmi tava putraka .
madbhaktyA satyavAkyena kShamayA cha damena cha .. 29..\\
eShA tR^itIyA jiGYAsa tava rAjankR^itA mayA .
na shakyase chAlayitu.n svabhAvAtpArtha hetubhiH .. 30..\\
pUrvaM parIkShito hi tvamAsIrdvaitavanaM prati .
araNI sahitasyArthe tachcha nistIrNavAnasi .. 31..\\
sodaryeShu vinaShTeShu draupadyA.n tatra bhArata .
shvarUpadhAriNA putra punastvaM me parIkShitaH .. 32..\\
ida.n tR^itIyaM bhrAtR^INAmarthe yatsthAtumichchhasi .
vishuddho.asi mahAbhAga sukhI vigatakalmaShaH .. 33..\\
na cha te bhrAtaraH pArtha narakasthA vishAM pate .
mAyaiShA devarAjena mahendreNa prayojitA .. 34..\\
avashyaM narakastAta draShTavyaH sarvarAjabhiH .
tatastvayA prAptamidaM muhUrta.n duHkhamuttamam .. 35..\\
na savyasAchI bhImo vA yamau vA puruSharShabhau .
karNo vA satyavAkshUro narakArhAshchiraM nR^ipa .. 36..\\
na kR^iShNA rAjaputrI cha nArakArhA yudhiShThira .
ehyehi bharatashreShTha pashya ga~NgA.n trilokagAm .. 37..\\
evamuktaH sa rAjarShistava pUrvapitAmahaH .
jagAma sahadharmeNa sarvaishcha tridashAlayaiH .. 38..\\
ga~NgA.n deva nadIM puNyAM pAvanImR^iShisa.nstutAm .
avagAhya tu tA.n rAjA tanu.n tatyAja mAnuShIm .. 39..\\
tato divyavapurbhUtvA dharmarAjo yudhiShThiraH .
nirvairo gatasantApo jale tasminsamAplutaH .. 40..\\
tato yayau vR^ito devaiH kururAjo yudhiShThiraH .
dharmeNa sahito dharmAnstUyamAno maharShibhiH .. 41..\\
\medskip\hrule\medskip\centerline{\Largedvng 4}
vai
tato yudhiShThiro rAjA devaiH sarpi marudgaNaiH .
pUjyamAno yayau ttatra yatra te kurupu~NgavAH .. 1..\\
dadarsha tatra govindaM brAhmeNa vapuShAnvitam .
tenaiva dR^iShTapUrveNa sAdR^ishyenopasUchitam .. 2..\\
dIpyamAna.n svavapuShA divyairastrairupasthitam .
chakraprabhR^itibhirghorairdivyaiH puruShavigrahaiH .
upAsyamAna.n vIreNa phalgunena suvarchasA .. 3..\\
aparasminnathoddeshe karNa.n shastrabhR^itAM varam .
dvAdashAditya sahita.n dadarsha kurunandanaH .. 4..\\
athAparasminnuddeshe marudgaNavR^itaM prabhum .
bhImasenamathApashyattenaiva vapuShAnvitam .. 5..\\
ashvinostu tathA sthAne dIpyamAnau svatejasA .
nakula.n sahadeva.n cha dadarsha kurunandanaH .. 6..\\
tathA dadarsha pA~nchAlI.n kamalotpalamAlinIm .
vapuShA svargamAkramya tiShThantIm arkavarchasam .. 7..\\
athainA.n sahasA rAjA praShTumaichchhadyudhiShThiraH .
tato.asya bhagavAnindraH kathayAmAsa devarAT .. 8..\\
shrIreShA draupadI rUpA tvadarthe mAnuSha.n gatA .
ayonijA lokakAntA puNyagandhA yudhiShThira .. 9..\\
drupadasya kule jAtA bhavadbhishchopajIvitA .
ratyarthaM bhavatA.n hyeShA nimitA shUlapANinA .. 10..\\
ete pa~ncha mahAbhAgA gandharvAH pAvakaprabhAH .
draupadyAstanayA rAjanyuShmAkamamitaujasaH .. 11..\\
pashya gandharvarAjAna.n dhR^itarAShTraM manIShiNam .
ena.n cha tva.n vijAnIhi bhrAtaraM pUrvajaM pituH .. 12..\\
aya.n te pUrvajo bhrAtA kaunteyaH pAvakadyutiH .
sUryaputro.agrajaH shreShTho rAdheya iti vishrutaH .
Adityasahito yAti pashyainaM puruSharShabha .. 13..\\
sAdhyAnAmatha devAnA.n vasUnAM marutAm api .
gaNeShu pashya rAjendra vR^iShNyandhakamahArathAn .
sAtyakipramukhAnvIrAnbhojAMshchaiva mahArathAn .. 14..\\
somena sahitaM pashya saubhadramaparAjitam .
abhimanyuM maheShvAsaM nishAkarasamadyutim .. 15..\\
eSha pANDurmaheShvAsaH kuntyA mAdryA cha sa~NgataH .
vimAnena sadAbhyeti pitA tava mamAntikam .. 16..\\
vasubhiH sahitaM pashya bhIShma.n shAntanavaM nR^ipam .
droNaM bR^ihaspateH pArshve gurumenaM nishAmaya .. 17..\\
ete chAnye mahIpAlA yodhAstava cha pANDava .
gandharvaiH sahitA yAnti yakShaiH puNyajanaistathA .. 18..\\
guhyakAnA.n gatiM chApi ke chitprAptA nR^isattamAH .
tyaktvA deha.n jitasvargAH puNyavAgbuddhikarmabhiH .. 19..\\
\medskip\hrule\medskip\centerline{\Largedvng 5}
j
bhIShmadroNau mahAtmAnau dhR^itarAShTrashcha pArthivaH .
virATadrupadau chobhau sha~NkhashchaivottarastathA .. 1..\\
dhR^iShTaketurjayatseno rAjA chaiva sa satyajit .
duryodhana sutAshchaiva shakunishchaiva saubalaH .. 2..\\
karNa putrAshcha vikrAntA rAjA chaiva jayadrathaH .
ghaTotchakAdayashchaiva ye chAnye nAnukIrtitAH .. 3..\\
ye chAnye kIrtitAstatra rAjAno dIptamUrtayaH .
svarge kAla.n kiyantaM te tasthustadapi sha.nsa me .. 4..\\
AhosvichchhAshvata.n sthAna.n teShAM tatra dvijottama .
anye vA karmaNaH kA.n te gatiM prAptA nararShabhAH .
etadichchhAmyaha.n shrotuM prochyamAna.n tvayA dvija .. 5..\\
suuta
ityuktaH sa tu viprarShiranuGYAto mahAtmanA .
vyAsena tasya nR^ipaterAkhyAtumupachakrame .. 6..\\
vai
gantavya.n karmaNAmante sarveNa manujAdhipa .
shR^iNu guhyamida.n rAjandevAnAM bharatarShabha .
yaduvAcha mahAtejA divyachakShuH pratApavAn .. 7..\\
muniH purANaH kauravya pArAsharyo mahAvrataH .
agAdha buddhiH sarvaGYo gatiGYaH sarvakarmaNAm .. 8..\\
vasUneva mahAtejA bhIShmaH prApa mahAdyutiH .
aShTAveva hi dR^ishyante vasavo bharatarShabha .. 9..\\
bR^ihaspati.n viveshAtha droNo hya~NgirasAM varam .
kR^itavarmA tu hArdikyaH pravivesha marudgaNam .. 10..\\
sanatkumAraM pradyumnaH pravivesha yathAgatam .
dhR^itarAShTro dhaneshasya lokAnprApa durAsadAn .. 11..\\
dhR^itarAShTreNa sahitA gAndhArI cha yashasvinI .
patnIbhyA.n sahitaH pANDurmahendra sadanaM yayau .. 12..\\
virATadrupadau chobhau dhR^iShTaketushcha pArthiva .
nishaThAkrUra sAmbAshcha bhAnuH kampo viDUrathaH .. 13..\\
bhUrishravAH shalashchaiva bhUrishcha pR^ithivIpatiH .
ugrasenastathA ka.nso vasudevashcha vIryavAn .. 14..\\
uttarashcha saha bhrAtrA sha~Nkhena narapu~NgavaH .
vishveShA.n devatAnAM te vivishurnarasattamAH .. 15..\\
varchA nAma mahAtejAH somaputraH pratApavAn .
so.abhimanyurnR^isi.nhasya phalgunasya suto.abhavat .. 16..\\
sa yuddhvA kShatradharmeNa yathA nAnyaH pumAnkva chit .
vivesha soma.n dharmAtmA karmaNo.ante mahArathaH .. 17..\\
Avivesha ravi.n karNaH pitaraM puruSharShabha .
dvApara.n shakuniH prApa dhR^iShTadyumnastu pAvakam .. 18..\\
dhR^itarAShTrAtmajAH sarve yAtudhAnA balotkaTAH .
R^iddhimanto mahAtmAnaH shastrapUtA diva.n gatAH .
dharmamevAvishatkShattA rAjA chaiva yudhiShThiraH .. 19..\\
ananto bhagavAndevaH pravivesha rasAtalam .
pitAmaha niyogAddhi yo yogAdgAmadhArayat .. 20..\\
ShoDasha strIsahasrANi vAsudeva parigrahaH .
nyamajjanta sarasvatyA.n kAlena janamejaya .
tAshchApyapsaraso bhUtvA vAsudevamupAgaman .. 21..\\
hatAstasminmahAyuddhe ye vIrAstu mahArathAH .
ghaTotkachAdayaH sarve devAnyakShAMsh cha bhejire .. 22..\\
duryodhana sahAyAshcha rAkShasAH parikIrtitAH .
prAptAste kramasho rAjansarvalokAnanuttamAn .. 23..\\
bhavana.n cha mahendrasya kuberasya cha dhImataH .
varuNasya tathA lokAnvivishuH puruSharShabhAH .. 24..\\
etatte sarvamAkhyAta.n vistareNa mahAdyute .
kurUNA.n charitaM kR^itsnaM pANDavAnAM cha bhArata .. 25..\\
suuta
etachchhrutvA dvijashreShThAtsa rAjA janamejayaH .
vismito.abhavadatyartha.n yaGYakarmAntareShvatha .. 26..\\
tataH samApayAmAsuH karma tattasya yAjakAH .
AstIkashchAbhavatprItaH parimokShya bhuja~NgamAn .. 27..\\
tato dvijAtInsarvA.nstAndakShiNAbhiratoShayat .
pUjitAshchApi te rAGYA tato jagmuryathAgatam .. 28..\\
visarjayitvA viprA.nstAnrAjApi janamejayaH .
tatastakShashilAyAH sa punarAyAdgajAhvayam .. 29..\\
etatte sarvamAkhyAta.n vaishampAyana kIrtitam .
vyAsAGYayA samAkhyAta.n sarpasattre nR^ipasya ha .. 30..\\
puNyo.ayamitihAsAkhyaH pavitra.n chedamuttamam .
kR^iShNena muninA vipra niyata.n satyavAdinA .. 31..\\
sarvaGYena vidhiGYena dharmaGYAnavatA satA .
atIndriyeNa shuchinA tapasA bhAvitAtmanA .. 32..\\
aishvarye vartatA chaiva sA~NkhyayogavidA tathA .
naikatantra vibuddhena dR^iShTvA divyena chakShuShA .. 33..\\
kIrtiM prathayatA loke pANDavAnAM mahAtmanAm .
anyeShA.n kShatriyANAM cha bhUri draviNa tejasAm .. 34..\\
ya ida.n shrAvayedvidvAnsadA parvaNi parvaNi .
dhUtapApmA jitasvargo brahmabhUyAya gachchhati .. 35..\\
yashcheda.n shrAvayechchhrAddhe brAhmaNAnpAdamantataH .
akShayyamannapAna.n vai pitR^I.nstasyopatiShThate .. 36..\\
ahnA yadenaH kurute indriyairmanasApi vA .
mahAbhAratamAkhyAya pashchAtsandhyAM pramuchyate .. 37..\\
dharme chArthe cha kAme cha mokShe cha bharatarShabha .
yadihAsti tadanyatra yannehAsti na tatkva chit .. 38..\\
yajo nAmetihAso.aya.n shrotavyo bhUtimichchhatA .
raGYA rAjasutaishchApi garbhiNyA chaiva yoShitA .. 39..\\
svargakAmo labhetsvarga.n jaya kAmo labhejjayam .
garbhiNI labhate putra.n kanyA.n vA bahu bhAginIm .. 40..\\
anAgata.n tribhirvarShaiH kR^iShNadvaipAyanaH prabhuH .
sandarbhaM bhAratasyAsya kR^itavAndharmakAmyayA .. 41..\\
nArado.ashrAvayaddevAnasito devalaH pitR^In .
rakShoyakShA~nshuko martyAnvaishampAyana eva tu .. 42..\\
itihAsamimaM puNyaM mahArtha.n veda saMmitam .
shrAvayedyastu varNA.nstrInkR^itvA brAhmaNamagrataH .. 43..\\
sa naraH pApanirmuktaH kIritM prApyeha shaunaka .
gachchhetparamikA.n siddhimatra me nAsti saMshayaH .. 44..\\
bhAratAdhyayanAtpuNyAdapi pAdamadhIyataH .
shraddadhAnasya pUyante sarvapApAnyasheShataH .. 45..\\
maharShirbhagavAnvyAsaH kR^itvemA.n sa.nhitAM purA .
shlokaishchaturbhirbhagavAnputramadhyApayachchhukam .. 46..\\
mAtA pitR^isahasrANi putradArashatAni cha .
sa.nsAreShvanubhUtAni yAnti yAsyanti chApare .. 47..\\
harShasthAna sahasrANi bhayasthAna shatAni cha .
divase divase mUDhamAvishanti na paNDitam .. 48..\\
UrdhvabAhurviraumyeSha na cha kashchichchhR^iNoti me .
dharmAdarthashcha kAmashcha sa kimarthaM na sevyate .. 49..\\
na jAtu kAmAnna bhayAnna lobhAd
dharma.n tyajejjIvitasyApi hetoH .
nityo dharmaH sukhaduHkhe tvanitye
jIvo nityo heturasya tvanityaH .. 50..\\
imAM bhArata sAvitrIM prAtarutthAya yaH paThet .
sa bhArata phalaM prApya paraM brahmAdhigachchhati .. 51..\\
yathA samudro bhagavAnyathA cha himavAngiriH .
khyAtAvubhau ratnanidhI tathA bhAratamuchyate .. 52..\\
mahAbhAratamAkhyAna.n yaH paThetsusamAhitaH .
sa gachchhetparamA.n siddhimiti me nAsti saMshayaH .. 53..\\
dvaipAyanoShThapuTaniHsR^itamaprameyaM
puNyaM pavitramatha pApahara.n shiva.n cha .
yo bhArata.n samadhigachchhati vAchyamAnaM
ki.n tasya puShkarajalairabhiShechanena .. 54..\\
##\end{multicols}##
##
\medskip\hrule\medskip
Last updated on \today ; Send corrections to sanskrit@cheerful.com
\end{document}